Ksiądz Jan Chełmecki cz. 2

Księżą, którzy z naszej parafii pochodzili.

(według artykułu Ks. Piotra Stacha wydrukowanego w Piśmie Urzędowym Diecezji Tarnowskiej „Currenda” w roku 1948)

Od połowy marca 1846 r. przez 10 miesięcy do stycznia 1847 r. Ksiądz Jan Chełmecki przebywał w ścisłym więzieniu śledczym w Nowym Sączu.
Ciężkie warunki więzienne jak wilgoć, niedostateczne wyżywienie – ujemnie odbijały się na jego zdrowiu. W więzieniu sądeckim dożywiał go z grzeczności na kredyt restaurator Pisz, bo ks. Chełmecki nie był w stanie zapłacić za żywność, gdyż wszystkie oszczędności zrabowali mu napastnicy w Żmiącej.
Z więzienia ks. Chełmecki wysyłał pisma do austriackich władz sądowych i administracyjnych prosząc wypłacenie zaległej pensji i zwolnienie z więzienia, bo czuje się niewinny, a w śledztwie może uczestniczyć z wolnej stopy.
Prośby o uwolnienie z więzienia swego syna wnosiła kilkakrotnie do władz sądowych matka księdza Chełmeckiego Ewa, ale bezskutecznie. 20 października 1846 Ewa Chełmecka matka uwięzionego księdza wysłała do rządu Galicji we Lwowie list z prośbą o uwolnienie syna. List ten tak streszcza Ks. Stach:
„W piśmie swym zaznaczyła Ewa Chełmecka, że syn jej został uwięziony niesłusznie na podstawie fałszywego i złośliwego oskarżenia jego największego wroga (wójta żmiąckiego) i siedem już miesięcy skutkiem tego cierpieć musi niewinnie w więzieniu. Chełmecka zauważyła, że gdyby sąd karny nie uznał tego oskarżenia jako czystego oszczerstwa, to ona gotowa jest udowodnić to dodatkowo za pośrednictwem dwóch wiarygodnych świadków. Ponieważ syn jej, mimo jej próśb, nie został dotąd zwolniony z więzienia, gdzie z powodu wilgoci tam panującej nabawił się niebezpiecznej choroby (wybuchu krwi i zatwardzenia wątroby) i otrzymał już ostatnie Sakramenta św., a zdaniem lekarza okręgowego nie ma prawie nadziei wyzdrowienia – przeto matka, wobec takiego stanu rzeczy, błaga rząd galicyjski o litość dla niego, by niewinnie nie zginął w więzieniu”.
Być może na skutek tego listu matki najwyższe austriackie władze polityczno-sądowe we Lwowie zwolniły ks. Chełmeckiego w styczniu 1847 r. z więzienia sądeckiego; nie uzyskał on jednak pełnej wolności, ale jeszcze kilka miesięcy musiał przebywać pod nadzorem władz kościelnych w tzw. zakładzie poprawczym w Przeworsku – miał tam lepsze warunki bytowe, niż w więzieniu.
Całkowitą wolność uzyskał Ks. Chełmecki w r. 1848 w wyniku amnestii (Wiosna Ludów). Pracował jeszcze jako wikariusz w kilku parafiach diecezji tarnowskiej i leczył zniszczone w więzieniu zdrowie w szpitalach we Lwowie i Krakowie.
W r. 1852 przeniósł się do diecezji krakowskiej, gdzie pracował do śmierci w r.1887. W Krakowie Ksiądz Jan Chełmecki przez 25 lat był katechetą w gimnazjum św. Anny (1852-1877). Dyrektor gimnazjum św. Anny w Krakowie Stawarski wystawił taką opinię księdzu Chełmeckiemu:
„Ksiądz Jan Chełmecki, doktor świętej teologii wstąpił do grona nauczycieli c.k. gimnazjum św. Anny rzeczywistym katechetą zamianowany. Zasłużył się Ks. Chełmecki zakładowi w rozmaitych kierunkach.
Jako kapłan utrwalał młodzież w wierze, do czego się przyczyniały treściwe, niedzielne exhortacje; zagrzewał wolę do dobrego, zachęcał do cnoty, a nauki te odnosiły skutek, bo popierał je życiem przykładnym, moralnym, bez najmniejszej zmazy, wyższym nawet ponad wszelkie
podejrzenia ludzkie. Umiejąc, jako kapłan światły, rozróżnić złą wolę od młodzieńczej lekkomyślności, wpływał psychologicznymi środkami na umoralnienie swych uczniów.