W parafii Ujanowice w II połowie XIX wieku

W parafii Ujanowice w II połowie XIX wieku
Wypisy z Kroniki Parafialnej napisanej przez ks. Henryka Rampelda

W roku 1873 panowała bardzo silnie w parafii Ujanowskiej cholera – uśmierciła 107 parafian w przeciągu sześciu tygodni. Wybuchła najpierw w Jaworzny dnia 2 sierpnia. To już druga cholera, którą musiałem obsługiwać jako kapłan. Pierwsza grasowała w r. 1866 kiedym był wikarym w Wielopolu jako nowowyświęcony kapłan. W r. 1873 w czasie cholery chłop jeden z Sechny nazwiskiem Pajor, którego przezywano „Hucyjosem”, za co bardzo a bardzo się gniewał, podpił sobie dobrze wraz żoną dla odpędzenia cholery. Wracając z karczmy postawionej pod cmentarzem chciał u piekarza Orzechowskiego kupić sobie chleba. Było to wieczorem w niedzielę. Idąc do tego pie¬karza doszedł do studni ocembrowanej, na którą padało światło z przeciw będącego domu. Im się zdawało a przede wszystkim Kucyjasowi, iż jest przy progu Orzechowskiego domu, więc go chciał przejść, lecz nie mógł, bo cembrzyna była dość wysoka. „Kiż tam diabli” – rzekł rozłoszczony – „po co ten Orzechowski taki wysoki próg zrobił, czekaj babuś, przesadzę cię przez niego”. Wziął swą żonę i wrzucił przez mniemany próg do studni, leżącej po prawej ręce, gdy się idzie z kościoła ku Strzeszycom. Kobieta poczęła krzyczeć a on na to – „cicho babuś, cicho, nie bój się, nikt cię nie ukradnie, ja tam zaraz idę”. Jak rzekł tak i zrobił, przeszedł przez ten próg i wskoczył do studni. Otrzeźwiwszy się tamże począł wzywać na pomoc Pana Boga i Najśw. Maryi Panny, śpiewając początki różnych nabożnych pieśni i wołając na całe gardło „Michał Orzechow¬ski ratuj, bo ja Kucyjos z babą w studni”. Wyciągnięto ich zupełnie zdrowych.
Do szkoły w Ujanowicach chodzą dzieci z Ujanowic, Sechny, Żmiący, Żbikowic, Stańkowy, Kobyłczyny i Strzeszyc. Osobne szkoły w których uczą chłopi pobierający od rodzi¬ców dzieci po 1 florenie 50 (3 korony) od św. Marcina do św. Wojciecha, są w Krosny i w Jaworzny. W Krosny pierwszy uczył tak koło roku 1860 Wawrzyniec Stach z Brzezia, exteolog. Był to pierwszy mężczyzna we wsi Krosny, a może i w parafii noszący zarost (wąsy), reszta chłopów goliła się zupełnie. Potem uczył jakiś „Pietrek” (Bronikowski?) którego chowali po domach. Następnie od roku 1870 uczył Jan Firlej chłop z Kobyłczyny do roku 1878. Od tego roku uczy Jan Stach z Urygówki nr 15 niedokończony III gimnazjalista.-
W całej parafii aż do października 1873 roku nie było żadnego sklepu, nic nie można było kupić ani igły nawet, chyba że chodzący po domach kramarz przyniósł. Pierwszy sklep założył w Ujanowicach Hajer Volkmann Żyd mieszkający w pierwszych domach od rzeki ze strony Żbikowic, zrobił majątek. Chłopi się potem ruszyli i za staraniem księży Proboszcza Henryka Rampelta dziekana i proboszcza Ujanowic i Ks. Franciszka Szablowskiego wikarego, założyli w roku 1893 sklep Kółka Rolniczego w Ujanowicach z kapitałem 700 florenów. – umieścili go w domu organistówski, bo organista mieszka na Kobyłczynie w domu własnym.